Wat is de zonnewaardefactor?

De zonnewaardefactor (internationaal: capture rate) is de verhouding tussen wat een kWh zonnestroom gemiddeld opbrengt op de stroommarkt en wat een gemiddelde kWh kost. Schijnt de zon, dan produceren álle Nederlandse panelen tegelijk — het aanbod stijgt, de prijs daalt. Zonnestroom wordt daardoor stelselmatig verkocht op de goedkoopste uren van de dag.

Wij berekenen de factor per maand door elke kwartierprijs op de day-aheadmarkt (EPEX, biedzone NL) te wegen met de gemeten Nederlandse zonne-opwek van datzelfde kwartier (ENTSO-E). Die meting volgt het echte weer en de echte productietiming van de zonnevloot. Een factor van 0,65 betekent: een kWh zonnestroom was 65% waard van de gemiddelde marktprijs die maand.

Waarom is zonnestroom minder waard dan de gemiddelde stroomprijs?

Omdat alle zonnepanelen op dezelfde momenten produceren. Rond het middaguur op een zonnige dag komt er meer stroom het net op dan Nederland verbruikt; de prijs zakt, soms tot onder nul. Zonnestroom wordt dus per definitie verkocht in de goedkoopste uren — en hoe meer panelen erbij komen, hoe sterker dat effect. Dit heet het kannibalisatie-effect: zon concurreert met zon. In september 2026 was de zonnewaardefactor 0,79; in de winter, als de zon schaars is, kruipt hij richting de 1. Het is geen tijdelijke marktgril maar een structureel gevolg van de energietransitie, en het verschil wordt elk jaar groter.

Tot en met 2026 merk je hier weinig van: de salderingsregeling streept teruggeleverde stroom weg tegen je verbruik, ongeacht het prijsmoment. Vanaf 1 januari 2027 stopt salderen en krijg je een terugleververgoeding die — zeker bij dynamische contracten — de marktwaarde volgt. De zonnewaardefactor vertelt dan direct wat je mist door terug te leveren op de goedkope uren, en dus wat het verschuiven van verbruik of het opslaan in een batterij maximaal kan opleveren.

Bekijk het maandarchief voor het verloop, of de batterij-backtest voor wat opslag met die prijsverschillen verdient.